Solliciteren als 55-plusser: hoe vergroot je je kansen op de arbeidsmarkt?
Arjen Lubach maakte deze week een aflevering over arbeidsdiscriminatie. Deze aandacht voor leeftijdsdiscriminatie op de arbeidsmarkt maakt iets zichtbaar wat veel 55-plussers al langer ervaren: solliciteren voelt anders wanneer je geboortejaar voor 1971 ligt. We leven in een tijd waarin we langer doorwerken en waarin ervaring belangrijker is dan ooit. Dat is enigszins paradoxaal, want tegelijkertijd blijkt uit onderzoek dat oudere werkzoekenden gemiddeld langer werkloos blijven en minder vaak worden uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek dan jongere kandidaten met een vergelijkbaar profiel. Lees hieronder door hoe je als 55-plusser succesvol kunt zijn op de arbeidsmarkt.
Waar lopen 55-plussers tegenaan bij solliciteren?
Wie solliciteert boven de 55, krijgt vaak te maken met onuitgesproken aannames. Werkgevers benoemen ze zelden direct (want leeftijdsdiscriminatie), maar ze spelen wel mee in selectieprocessen. Veelvoorkomende pijnpunten zijn:
Aannames over salaris: het idee dat een oudere werknemer automatisch duurder is.
Beeldvorming rond flexibiliteit: twijfel over aanpassingsvermogen of veranderbereidheid.
Twijfel over digitale vaardigheden: het stereotype dat oudere werknemers minder digitaal vaardig zijn.
‘Overgekwalificeerd’ worden genoemd: vooral bij sollicitaties op functies onder eerder niveau.
Teamfit-argumenten: “We zoeken iemand die beter past bij het jonge team”.
Onderzoek naar selectiepsychologie laat zien dat onbewuste vooroordelen een grote rol spelen in de eerste cv-selectie. Leeftijd beïnvloedt hoe ervaring wordt geïnterpreteerd. Waar bij een jongere kandidaat ambitie wordt gezien, kan bij een oudere kandidaat sneller “vastgeroest” worden gedacht. Zonder dat daar objectieve aanwijzingen voor zijn, hooguit anekdotisch.
Arbeidsparticipatie, werkloosheid en digitale vaardigheden onder 55-plussers
De arbeidsparticipatie van 55- tot 65-jarigen is de afgelopen twintig jaar sterk gestegen. Volgens cijfers van het CBS werkt inmiddels ruim 70% van deze groep, waar dat begin deze eeuw nog minder dan 40% was. Nederland werkt langer door. En dat is economisch noodzakelijk. Tegelijkertijd laten onderzoeken van onder andere het SCP en SEO Economisch Onderzoek zien dat:
Oudere werkzoekenden gemiddeld langer werkloos zijn dan jongere werkzoekenden
55-plussers minder vaak worden uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek bij gelijke kwalificaties
De kans op langdurige werkloosheid toeneemt naarmate de leeftijd stijgt
In praktijktesten, waarbij identieke cv’s worden verstuurd met alleen een andere leeftijd, blijkt dat kandidaten boven de 50 minder reacties krijgen dan jongere kandidaten. Wat op zichzelf verrassend is, want met 60.000 werkzoekenden en 380.000 open vacatures, zouden er toch meer matches gemaakt moeten kunnen worden. Een van de meest hardnekkige aannames bij oudere werknemers is dat zij minder digitaal vaardig zouden zijn. Wetenschappelijk onderzoek nuanceert dit beeld sterk. Wat weten we uit onderzoek?
Leervermogen verandert met de leeftijd, maar motivatie is een veel sterkere voorspeller van succes dan leeftijd
Ervaring versterkt patroonherkenning en probleemoplossend vermogen
Oudere werknemers compenseren eventuele snelheid in leren vaak met accuratesse en contextkennis
Met andere woorden: digitale vaardigheden en inzetbaarheid zijn geen leeftijdskenmerk, maar een kwestie van ontwikkeling en mindset. Bij solliciteren boven de 55 is het daarom belangrijk om digitale competenties expliciet zichtbaar te maken in plaats van ze als vanzelfsprekend te beschouwen.
Waarom de eerste selectie cruciaal is
Recruiters besteden gemiddeld slechts enkele seconden (20 tot 30) aan een eerste screening van een cv. Dat betekent dat de manier waarop je jezelf positioneert bij solliciteren boven de 55 van doorslaggevend belang is. Een volledig chronologisch cv van dertig jaar kan onbedoeld de nadruk leggen op hoe lang iemand al werkt, in plaats van op wat nu relevant is. Het draait daarom om focus en actualiteit.
Effectieve strategieën bij solliciteren als 55-plusser zijn onder andere:
Richt je cv op de laatste 10–15 jaar en beschrijf oudere functies compacter, deel wat relevant is
Benadruk recente projecten, trainingen en behaalde resultaten, zodat je kunt laten zien wat jouw impact is
Laat zien met welke actuele systemen, tools of methodieken je werkt
Schrijf een profieltekst die ook vooruitkijkt in plaats van alleen terugblikt
Het doel is zeker niet om leeftijd te verbergen, maar om relevantie centraal te zetten en je ervaring in z’n kracht te laten werken.
Netwerken vergroot je kansen aanzienlijk
Voor alle leeftijden geldt dat netwerken effectiever is dan alleen reageren op vacatures. Voor 55-plussers blijkt dit effect nog sterker. Een aanzienlijk deel van de vacatures wordt via informele netwerken vervuld. Zodra er een persoonlijke kennismaking is, verdwijnen veel vooroordelen naar de achtergrond. Vertrouwen ontstaat sneller in gesprek dan op papier. Praktische manieren om je kansen te vergroten:
Activeer oud-collega’s en zakelijke contacten
Bezoek branchebijeenkomsten of vakinhoudelijke events
Wees zichtbaar op platforms als LinkedIn met inhoudelijke bijdragen
Vraag gericht om een kennismakingsgesprek in plaats van direct om een functie
Netwerken is geen noodgreep, maar een strategisch instrument binnen de arbeidsmarkt voor 55-plussers. Er is genoeg te veranderen aan recruitmentprocessen die leiden tot leeftijdsdiscriminatie. Maar om nou te wachten totdat die aanpassingen zijn gedaan, kun je mogelijk al met pensioen. Netwerken is een mogelijkheid om buiten het ‘normale’ proces een connectie te maken en te laten zien wie je bent en wat je kunt.
Hoe ga je om met het gesprek over leeftijd?
In een sollicitatiegesprek kan leeftijd een onuitgesproken factor zijn. Werkgevers denken mogelijk aan:
Hoe lang blijft iemand nog werkzaam?
Past deze kandidaat in een jong team?
Hoe zit het met duurzame inzetbaarheid?
Onderzoek naar effectieve sollicitatiegesprekken laat zien dat het proactief adresseren van mogelijke twijfels vertrouwen vergroot. Door bijvoorbeeld te benoemen dat je bewust kiest voor stabiliteit en langdurige inzet, of door voorbeelden te geven van samenwerking in diverse teams, neem je onzekerheid weg.
Solliciteren boven de 55 vraagt dus niet om verdediging, maar om regie over het verhaal om het kracht bij te zetten. Onderzoek naar leeftijdsdiversiteit in organisaties laat zien dat gemengde teams zorgvuldiger beslissingen nemen, beter omgaan met risico’s en stabieler presteren op de lange termijn. Ervaring brengt overzicht, relativeringsvermogen en sociale vaardigheden. In een krappe arbeidsmarkt is het benutten van ervaren professionals geen sociaal gebaar, maar een strategische keuze.
De mentale impact van langdurig solliciteren
Langdurige werkloosheid komt dus vaker voor bij werkzoekenden van 55 jaar of ouder. Dat heeft niet alleen financiële, maar ook psychologische impact. Zelfvertrouwen kan afnemen na meerdere afwijzingen, wat weer invloed heeft op hoe iemand zich presenteert. Belangrijk om te erkennen:
Afwijzing is niet automatisch een oordeel over kwaliteit
De arbeidsmarkt is geen volledig objectief systeem
Timing, context en perceptie spelen een grote rol
Professionele begeleiding, loopbaanadvies of sollicitatiecoaching kan helpen om scherp te blijven op positionering en strategie. Niet omdat ervaring tekortschiet, maar omdat framing het verschil kan maken en de arbeidsmarkt continu in verandering is.
Strategisch solliciteren boven de 55
Solliciteren als 55-plusser vraagt bewustzijn van het speelveld. Leeftijdsdiscriminatie op de arbeidsmarkt bestaat. Het zit in aannames, in eerste selecties en in beeldvorming. Wie boven de 55 solliciteert, vergroot zijn of haar kansen door scherp te sturen op relevantie in cv en motivatie, digitale vaardigheden op te doen/te onderhouden, actief te netwerken, mogelijke twijfels in gesprekken zelf te adresseren en te blijven investeren in ontwikkeling.
Ervaring is enorm waardevol. Maar op de arbeidsmarkt moet waarde zichtbaar en actueel worden gemaakt. En dat is iets waar wij bij kunnen helpen. Plan nu een gratis intake in om te zien of jouw CV en motivatiebrief nog up-to-date zijn of boek direct een training.
